آینده را چگونه می بینید؟
بيشتر مردم فقط تشنه دو نوع معرفت هستند: معرفت نسبت به گذشته خويش و جهان؛ و معرفت نسبت به «وضعيت جاري» و آنچه كه گره از مسايل امروزشان باز ميكند. اين در حالي است كه « ارزندهترين معرفت سودمند، معرفت نسبت به آينده است». متأسفانه كمتر كسي به جستجوي نظاممند اينگونه معرفت اهتمام ميورزد.
بدون شك وقتي معرفت ما نسبت به گذشته ژرفتر ميشود درسهاي بيشتري ميگيريم، به برداشتهاي تازهتري از گذشته ميرسيم و ديدگاههاي خود را نسبت به آن اصلاح ميكنيم. اما هرگز نميتوانيم در خود گذشته بهمنظور تغيير، بازآفريني يا جرح و تعديل آن دست ببريم. حتي تغيير آنچه كه « حال» ناميده ميشود نيز به سختي ممكن است؛ چرا كه آن را با تصميمها و اقدامات گذشته خود ساختهايم.
اما حكايت آينده فرق ميكند. آينده هنوز اتفاق نيفتاده، و ميتواند در پرتو بصيرت، اراده و اقدامات هوشمندانه ما ساخته شود. حتي ميتوان رويدادهاي ناخوشايند آينده را بهطور موفقيتآميزي جرح و تعديل كرد، به شرطي كه اين رويدادها به درستي پيشبيني شوند.
بنابراين، بايد اين اصل اساسي را بپذيريم كه هدايت جوامع در «گذرگاه ظلماني» امروز بشريت نيازمند مشاهده امور با "چشماني جديد» است؛ چشماني كه ژرفاي واقعيتهاي امروز را ميكاود؛ گذشته را نه چراغ راه آينده، كه همچون منبعي از درسها و عبرتهاي گرانسنگ مينگرد؛ و چنانكه مولاي متقيان علي (ع) فرمودهاند « همهي آيندهها را نزديك ميبيند».
پس اساسيترين پرسش براي هر انسان مسئول و متعهد اين است كه سرنوشت نسل آينده چگونه رقم خواهد خورد؟ نگراني نسبت به آينده به خودي خود نميتواند كافي باشد؛ بايد براي آينده كاري كرد. و نخستين گام در اين راه آن است كه نهادها و مراكزي در جامعه وجود داشته باشند كه « دانش آينده پژوهي» را به مردم بياموزند؛ دانشي كه كمك ميكند تا هر كس از منظري انديشمندانه و خردمندانه به آينده بنگرد و بتواند سمت و سوي درست زندگي را با كفايت بيابد. دريغا كه جاي چنين مراكزي در كشور ما بسيار خالي است!
ضمن تشكر و سپاس از شما خواننده گرامي اميدوارم در آينده نزديك گامهاي شايستهتري در جهت ساختن جامعهاي داراي فرهنگ والا و فاخر برداريم.