دل نوشته ای از سید مهدی طباطبایی به مناسبت فرارسیدن سالروز سهادت حضرت فاطمه زهرا(س)

 

بسم الله الرحمن الرحيم

 

ای بانوی دوعالم !

اي صدّيقه شهيده !

اي فاطمه ي مظلومه !  

سلامت میکنم و جانِ حقیر نثارت

نامت قرين غصّه و رنج است

غصه هایي كه تاب شنیدنش نیست

و رنجهایي كه قوّتي براي کشیدن نيست

داغ تو سنگين است و غصه ات عجيب و غم ات بي پايان

داغی که علی حیدر کرار را از پای نشاند

غصه یی که کوه صبر را به لرزه آورد

و  غمی که دریای آرمش و اطمینان را به تلاطم واداشت

اي بانوي شكسته پهلو !

کیست که از تو بداند و از تو بگوید

نه از تو بلکه از رنج کوتاه اما همیشگی ات حرفي بزند ؟!

از غم و غصه ی جانکاهت

از وفاي يار و جفاي اغيارت

ای بانوی دو عالم !

تو شب قدر هستی و قدرِ شب از توست

تو و شب چه خاطراتی كه با هم ندارید

و ما نیز از تو و شب

شبی که علی خون از پیکرت شست تا ننگ ابدی برای بدکاران بماند

شبی که خیلی زود آمد و لباس سپید وصل را بر قامت خمیده پوشانید

و شبی که در دلِ خاکِ سردِ مدینه فرو خفتی

و علی ماند تنهاي تنها

ای بانوی شهيده !

سلام بر پدر و مادرت و بر شوهر مظلومت و بر فرزندان بي ياورت 

و سلام خدا و ملائکه بر روح بلند و آسمانی ات

و نفرین ابدی بر آنها که آزارت دادند و حق شوهرت را غصب کردند و فرزندت را به شهادت رساندند

و سلام بر مهدي ، منتقم خونت كه خواهد آمد

 

اللهم اجعل محیایَ محیا محمد و آل محمد و مماتی مماتَ محمد و آل محمد

 

چگونه پرسشنامه طراحی کنیم؟

پرسشنامه يكي از ابزارهاي كسب اطلاعات در تحقيقات اجتماعي است كه به خصوص در پروژه‌هاي نظرسنجي كه داده‌ها به طور مستقيم گردآوري و مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرند، مهمترين ابزار به شمار مي‌رود. بنابراين؛ تهيه و تنظيم پرسشنامه از حساسيت به سزايي برخوردار است و بايد پژوهشگر متناسب با اهداف و برنامه‌هاي خود در فرآيند تحقيق پرسشنامه مطلوبي را تهيه و با تكميل آن اطلاعات موردنظر را كسب نمايد. البته تهيه پرسشنامه، اولين گام در يك تحقيق و تحقيقات مبتني بر نظرسنجي علمي نيست. در بعضي از موارد مشاهده مي‌شود كه بررسي‌هاي افكارسنجي را به اشتباه از تهيه پرسشنامه آغاز مي‌كنند و پس از آن اقدام به گردآوري اطلاعات موردنظر مي‌نمايند؛ ‌در حالي كه قبل از تنظيم پرسشنامه مراحلي وجود دارد كه بدون توجه به آنها امكان تهيه پرسشنامه درست امكان‌پذير نيست و يا اين كه پژوهشگر را به اهداف خود نمي‌رساند. در پروژه‌هاي افكارسنجي تهيه و تنظيم پرسشنامه بخشي از يك فرآيند تحقيق علمي است و به شدت به مراحل قبل و پس از خود وابسته است.

در تحقيقاتي كه از پرسشنامه به عنوان ابزار گردآوري اطلاعات استفاده مي‌شود، پاسخ‌گويان با تكميل پرسشنامه‌ها در مصاحبه‌اي كه خود اجراي آن را بر عهده داشته‌اند، شركت مي‌كنند. به همين دليل سؤال‌هاي مربوط به پرسشنامه بايد كاملاً روشن و قابل فهم باشد تا پاسخگو بتواند نقش مصاحبه‌كننده را نيز اجرا كند.

پرسشنامه حاوي سؤال‌هايي درباره متغيرهاي مورد سنجش جامعه مورد مطالعه است. اين سؤال‌ها كه هر يك بر يكي از ابعاد موضوع مورد مطالعه تمركز دارد، بايد به گونه‌اي طراحي شود كه كليه اطلاعات موردنظر، دريافت شود. اگر محقق در طرح سؤال‌هاي پرسشنامه بر اين اصل تأكيد داشته باشد، به طور يقين پرسشنامه از روايي لازم برخوردار خواهد بود و از به كار بردن سؤال‌هاي بي‌ارتباط و اضافي كه جز اتلاف وقت و آشفتگي در كار تحقيق نتيجه‌اي ندارد، خودداري مي‌شود.

پرسشنامه‌ها از نظر شكل تدوين سؤال‌ها به سه دسته تقسيم مي‌شوند:

1.       پرسشنامه با سؤال‌هاي بسته

2.       پرسشنامه با سؤال‌هاي نيمه بسته

3.       پرسشنامه با سؤال‌هاي باز

پرسشنامه بسته

پرسشنامه‌اي است كه همه پاسخ‌هاي احتمالي پاسخگو در آن از پيش تعيين شده باشد. در سؤال‌هاي بسته محقق بر اساس مطالعات انجام شده براي هر سؤال تعدادي پاسخ در نظر مي‌گيرد و پاسخگو را به انتخاب پاسخ‌هاي از پيش طراحي شده محدود مي‌كند كه البته ممكن است گزينه‌هاي طراحي شده ناكافي باشد و يا اين كه پاسخگو را به ارائه پاسخ‌هاي مقبول ترغيب كند.

به پرسشنامه‌اي كه داراي سؤال‌هاي بسته باشد، پرسشنامه منظم نيز گفته مي‌شود. سؤال‌هاي بسته هر چند آزادي عمل پاسخگو را نسبت به سؤال‌ها كاهش مي‌دهد؛ اما داراي محاسن فراواني نيز مي‌باشد؛ به طوري كه هم پاسخگو براي پاسخ دادن به سؤال‌ها رغبت بيشتري نشان مي‌دهد و هم اين كه مي‌تواند فقط با زدن يك علامت در محل مخصوص پاسخ لازم را بدهد. از طرفي كار استخراج، طبقه‌بندي و تجزيه و تحليل داده‌ها به خصوص با كامپيوتر براي محقق آسان مي‌شود. از اين رو، محقق سعي مي‌كند تا جايي كه ممكن است از سؤال‌هاي بسته و پرسشنامه‌هاي منظم استفاده كند.

انواع پرسشنامه‌‌هاي بسته:

الف – حالت بلي يا خير  مثال: آيا از شغل خود راضي هستيد؟    بله m خير m

ب- حالت چند جوابي

      مثال: كدام نوع از ورزش‌هاي ذيل را نسبت به بقيه ترجيج مي‌دهيد؟

                                   فوتبال m    واليبال  m   شنا  m   تنيس m

ج- حالت مقياس چند درجه‌اي

               مثال:  حقوق و مزايا مهمترين عامل در انگيزه شغلي است.

               كاملا موافق m    موافق m   بي‌طرف m    مخالف m    كاملا مخالف m

د – حالت تعيين اولويت

مثال:  مشكلات شغلي خود را به ترتيب اهميت با قرار دادن اعداد 1، 2، 3 و ... مشخص كنيد:

فضاي اداري

مديريت

حقوق و مزايا

فقدان عزت و احترام كافي     

ضوابط غير شفاف

امكانات رفاهي

پرسشنامه باز

پرسشنامه‌اي است كه تا حدود زيادي مانند مصاحبه‌اي مكتوب مي‌باشد و روش كار به اين صورت است كه چند سؤال اساسي درباره سؤال‌ها و فرضيه‌هاي تحقيق به صورت مكتوب از پاسخگو پرسيده مي‌شود. سؤال‌هاي باز از نظر آزادي پاسخ‌گويي مناسب است، ولي از حيث استخراج و طبقه‌بندي مشكلات زيادي دارد و در بسياري موارد محقق را با مشكل مواجه مي‌سازد؛ به خصوص زماني كه محقق بخواهد كار استخراج، طبقه‌بندي و تجزيه و تحليل داده‌ها را با رايانه انجام دهد.

از طرفي پاسخ‌گويان هم رغبت چنداني براي پاسخ گفتن به سؤال‌هاي باز را ندارند و محقق نمي‌تواند كليه اطلاعات موردنظر خود را به دست آورد. چرا كه به دلايل متعدد همچون خصايص فرهنگي بعضي از جوامع،‌ افراد در مجموع انگيزه و تمايل ندارند كه عقايد، رفتار و دانسته‌هاي خود را به راحتي بيان كنند و شايد بتوان در اين شرايط از پرسشنامه‌هايي با سؤال‌هاي بسته جواب بهتري دريافت كرد.

پرسشنامه نيمه‌بسته

سؤال‌هاي اين پرسشنامه تلفيقي از سؤال‌هاي پرسشنامه باز و بسته است.

ساختار پرسشنامه

1.       مقدمه

2.       سؤال‌هاي شناسايي

3.       سؤال‌هاي اصلي

4.       سؤال‌هاي دام يا تله

 مقدمه

پرسشنامه، چه به صورت حضوري و چه از طريق مصاحبه و پرسشگر تكميل شود و يا اگر در اختيار پاسخگو قرار گيرد و وي شخصاً اقدام به تكميل پرسشنامه نمايد، نيازمند يك مقدمه در حد يك پاراگراف است. در اين مقدمه ضمن اداي احترام به پاسخگو و تشكر از او به خاطر همكاري براي پاسخگويي، موضوع تحقيق و اهداف آن بيان مي‌شود. ضرورت دارد كه به نوع كاربرد يافته‌ها و تأثيرات استفاده از نتايج اين تحقيق در اين مقدمه اشاره شود. در حقيقت؛ پژوهشگر در اين مقدمه سعي مي‌كند تا پاسخ دهنده نسبت به همكاري در تكميل پرسشنامه برانگيخته شود.

در مقدمه؛ محقق ضمن معرفي تحقيق و پرسشنامه به پاسخگو موضوع و هدف تحقيق را براي پاسخگو تشريح مي‌كند و با استفاده از كلماتي نه چندان عاطفي با پاسخ دهنده ارتباطي ايجاد مي‌كند؛ به طوري كه پاسخگو با اطميناني كه محقق در مقدمه پرسشنامه به او منتقل كرده، افكار، عقايد و خصوصيات اجتماعي و اقتصادي خويش را از طريق پاسخگويي مناسب به سؤال‌ها بيان كند.

 سؤال‌هاي شناسايي

هدف از سؤال‌هاي شناسايي، سؤال‌هايي است كه درباره هويت پاسخگو مطرح مي‌شود كه البته اين سؤال‌ها بر اساس هدف و نياز محقق به اطلاعات موردنظر بستگي دارد. اين سؤال‌ها مي‌تواند شامل: سن، جنس، تحصيلات، وضعيت شغلي،‌ درآمد، محل تولد و سكونت و ... باشد. سؤال‌هاي شناسايي در قالب مقياس‌هاي چهارگانه به متغير تبديل مي‌شوند و در نهايت به مقادير عددي تبديل مي‌شوند. مثال: جنس كه فقط دو حالت مرد يا زن را مي‌پذيرد، در قالب مقياس اسمي قرار مي‌گيرد.

سؤال‌هاي اصلي

هدف از سؤال‌هاي اصلي، پرسش‌هايي است كه از درون فرضيه ها يا سؤال‌هاي تحقيق گرفته شده باشد. در واقع؛ پس از انجام تعاريف اسمي، عملياتي و توليد معرف‌هاي پاياني، حال نوبت سنجش و اندازه‌گيري اين متغيرهاست.

سؤال‌هاي دام يا كنترل

به پرسش‌هايي اطلاق مي‌شود كه براي بررسي درستي و ميزان دقت ديگر سؤال‌ها طراحي مي‌شوند. براي نمونه محقق براي آگاهي از اين كه پاسخگو روزنامه مطالعه مي‌كند يا خير؟ ابتدا از پاسخگو مي‌پرسد: آيا شما روزنامه مطالعه مي‌كنيد و پس از اين سؤال چند سؤال ديگر مطرح مي‌كند، دوباره از او مي‌پرسد: به نظر شما مطالب كدام يك از روزنامه‌ها متنوع‌تر و پرمحتواتر است؟ (سؤال كنترل) و يا درآمد شما چقدر است (سؤال اصلي) ماليات ماهانه بر حقوق شما چقدر است (سؤال كنترل) از اين طريق محقق با محاسبه ماليات به نسبت حقوق، از درآمد شخص آگاه مي‌شود.

نكات قابل توجه در طراحي پرسشنامه

1. در تنظيم سؤال‌ها و عبارت‌هاي نگرشي بايد به جنبه احساسي آن توجه كرد و اين جملات را تا حد امكان هيجان‌انگيز طرح كرد و از شيوه‌هاي استدلالي و سنگين پرهيز نمود.

2. در تنظيم سؤال‌ها بايد از زباني ساده استفاده كرد و از به كار بردن واژه‌هاي فني و تخصصي پرهيز كرد.

3. روش طراحي سؤال‌ها بايد بدون جهت و خنثي باشد. در واقع؛‌ طرح سؤال بايد تا حدي بي‌طرفانه باشد كه پاسخگو احساس نكند در صورتي كه با جهت‌گيري محقق هم‌سو نباشد، اشتباه كرده است.

4. سؤال‌ها بايد طوري طرح شود كه پاسخگو با موضوع و سؤال‌ها كاملاً آشنا باشد و به سؤال‌ها اشراف كافي داشته باشد.

5. سؤال‌ها بايد كاملاً كوتاه و دقيق تنظيم شود. در واقع؛ سؤال هر چه كوتاهتر باشد؛ ابهام و پيچيدگي آن كمتر است.

6. از طرح سؤال‌هاي دو پهلو، ابهام آميز و دو وجهي بايد خودداري كرد.

7. محقق بايد از طرح سؤال‌هاي هادي يا القايي كه پاسخگو را در مسيري از جواب معيني قرار مي‌دهد، بپرهيزد.

8. در نوشتن سؤال‌هاي پرسشنامه نظم و ترتيب منطقي در قرار دادن آنها بايد رعايت شود. بنابراين؛‌ مي‌توان سؤال‌هاي پرسشنامه را از سؤال‌هاي كلي‌تر شروع و به سؤال‌هاي جزئي‌تر پايان داد. معمولاً براي ايجاد انگيزه در پاسخگويان، سؤال‌هاي ساده و آسان‌تر در ابتداي پرسشنامه و سؤال‌هاي مشكل‌تر در وسط پرسشنامه آورده مي‌شود.

استخراج پردازش و تحليل اطلاعات

پس از گردآوري اطلاعات، داده‌ها استخراج و پردازش مي‌شوند. منظور از استخراج، خارج كردن اطلاعات و طبقه‌بندي آنها به صورت اعداد و ارقام در صفحه داده‌هاست. در مرحله پردازش هم به كمك تكنيك‌ها و ابزار آمار و رياضي اطلاعات حاصله را در قالب جدول‌هاي يك بعدي و دوبعدي قرار مي‌دهيم. اما در مرحله آخر نوبت به تجزيه و تحليل اطلاعات مي‌رسد. در اين مرحله محقق با استفاده از روش‌ها و تكنيك‌هاي آماري پاسخ سؤال‌ها و فرضيه‌هاي خود را مي‌گيرد و براي تجزيه و تحليل داده‌هاي تحقيق روش‌هاي متعددي وجود دارد كه همه اين روش‌ها را مي‌توان تحت عناوين ذيل طبقه بندي‌ كرد:

1-  روش‌هاي تحليل توصيفي - كه صرفا به توصيف شرايط موجود مي‌پردازد و عمل تعميم نتايج حاصل فقط به افراد گروه خاصي كه مورد مطالعه و مشاهده قرار گرفته‌اند محدود مي‌‌شود.

2- روش‌هاي تحليل استنباطي- كه نتايج حاصل از تحليل نتايج را كه فرايند پيچيده‌تري نسبت به روش تحليل توصيفي دارد را مي‌توان به جامعه‌اي بزرگتر كه نمونه متعلق به آن جامعه است، تعميم داد.

محقق در تجزيه داده‌ها بايد تأثير سه عامل را در نظر بگيرد:

1- تعداد متغيرهاي تحقيق:

 نحوه تحليل داده‌ها بسته به آن است كه در پي شناخت چه چيزي باشيم. اگر فقط در پي توصيف يك ويژگي در يك مقطع زماني باشيم. (مثلاً جنسيت آراي انتخاباتي، سطح درآمد) از روش تحليل يك متغيره سود مي‌جوييم. چنانچه هم‌زمان در پي بررسي دو متغير باشيم، از روش تحليل دو متغيره استفاده مي‌كنيم. مثلاً اگر در پي بررسي رابطه جنسيت در آراي انتخاباتي باشيم. (يعني آيا نحوه رأي دادن زنان با مردان فرق دارد؟) از روش دومتغيره سود مي‌جوييم.

2- سطح سنجش:

پس از اين كه محقق با توجه به تحقيق خود تصميم گرفت كه از تكنيك‌هاي يك متغيره، دو متغيره يا سه متغيره استفاده كند، بايد از ميان تكنيك‌هاي مختلف،‌ تكنيك خاصي را برگزيند. از عوامل اساسي در انتخاب اين تكنيك خاص، سطح سنجش متغيرهاي تحقيق است كه ممكن است اسمي، ترتيبي،‌ فاصله‌اي يا نسبي باشد. در واقع؛‌ در هر سطح تحليل (يك، دو يا چند متغيره) دامنه اي از روش‌هاي تحليل وجود دارد.

براي نمونه در تحليل يك متغيره در پيمايش مي‌توان از جدول‌هاي تقاطعي، نمودار پراكندگي و يا رگرسيون استفاده كرد.

3- استفاده از داده‌ها براي مقاصد توصيفي يا استنباطي:

دي.اي.دواس در كتاب پيمايش در تحقيقات اجتماعي درباره چگونگي تحليل داده‌ها براي استفاده در پيمايش توصيفي يا استنباطي مي‌نويسد: «آمار فقط ابزاري براي تحليل است ولي اين ما هستيم كه ابزار مناسب را براي كارمان انتخاب مي‌كنيم».

آمار به دو نوع اصلي تقسيم مي‌شود. توصيفي و استنباطي.

آمار توصيفي آماري است كه الگوهاي پاسخ‌هاي افراد نمونه را تلخيص مي‌كند و اطلاعاتي درباره مثلاً «متوسط» درآمد پاسخ‌گويان فراهم مي‌آورد يا نشان مي‌دهد كه سطح تحصيلات بر الگوي رأي افراد نمونه مؤثر است يا خير. اما نوعاً در پي اطلاع از نگرش‌ها و خصوصيات مثلاً 2000 نفر اعضاي نمونه نيستيم، بلكه در پي آنيم كه نتايج نمونه را به جمعيت تعميم دهيم. كار آمار استنباطي همين نكته است كه آيا الگوهاي توصيف شده در نمونه، كاربردي در مورد جمعيتي كه نمونه از آن انتخاب شده دارد يا خير.

در تحقيقات توصيفي و از جمله سنجش افكار براي توصيف و تحليل داده‌ها مي‌توان از آمار توصيفي استفاده كرد و چنانچه نمونه، به طور تصادفي انتخاب شده باشد، مي‌توانيم از آمار استنباطي استفاده كنيم تا دريابيم كه الگوهاي كشف شده در نمونه در مورد جمعيت هم صدق مي‌كند يا خير.

در تحقيقات توصيفي براي توصيف و تحليل اطلاعات مي‌توان از آمارهايي همچون مد، ميانه، ميانگين و واريانس استفاده كرد و براي تعميم نتايج حاصله مي توان از برآوردهاي فاصله به عنوان يك تكنيك رايج آمار استنباطي در تحليل يك متغيره سود جست.

در تحقيقات توصيفي و افكارسنجي براي يك نمونه از اين تحقيقات، محقق يا مي‌تواند از موضوع و مسأله تحقيق يك توصيف كلي داشته باشد و يا مقايسه و مشخص كردن الگوي گروه‌هاي فرعي را بررسي كند. براي روشن شدن اين عبارت مثالي مي‌آوريم. فرض كنيد محققي در نظر دارد ميزان طلاق در سطح ملي را مشخص كند. اين محقق اگر خواهان يك توصيف كلي باشد، فقط اطلاعاتي از ميزان طلاق در سطح ملي گردآوري و تحليل مي‌كند اما در حالت دوم در پي بررسي تفاوت ميزان آن بر حسب سن ازدواج، اشتغال، طول مدت ازدواج، سطح تحصيلات و ... است.

بنابراين؛ در مجموع مي‌توان گفت: محقق در يك تحقيق توصيفي افكارسنجي مي‌تواند با گردآوري اطلاعات گوناگون از جامعه مورد بررسي به توصيف و شرح وقايع بپردازد و از طرفي قادر است با استفاده از فنون آماري، رابطه ميان متغيرها را نيز آشكار كند.

تدوين گزارش تحقيق

در فرايند تحقيق كوشش‌هاي محقق با جمع‌آوري داده‌ها، تجزيه وتحليل و نتيجه‌گيري از آنها پايان نمي‌پذيرد. پس از اين مراحل مسئوليت ديگري كه محقق دارد، تهيه و تدوين گزارش نهايي تحقيق به منظور ارايه و انتقال اطلاعات و يافته‌هاي تحقيق به استفاده‌كنندگان، خوانندگان و به طور عام جامعه است. تدوين گزارش تحقيق امري نسبتا دشوار و مستلزم دقت، توجه و مهارت‌هاي نوشتاري است.

سبك‌ها و شيوه‌هاي متعددي براي تدوين گزارش وجود دارد. محقق بايد قبل از آغاز تدوين و نگارش گزارش تحقيق يكي از شيوه‌ها را برگزيند و در طول گزارش مفاد آن را به طور كامل رعايت كند. از جمله شيوه‌هايي كه به طور گسترده به سيله محققين و نويسندگان مورد استفاده قرار مي‌گيرد به شرح ذيل است:

1.       صفحه عنوان

2.       چكيده تحقيق

3.       تشكر و قدرداني

4.       فهرست محتواي فصل‌ها

5.        فهرست شكل‌ها و نمودارها

6.       فهرست جداول

7.       طرح مسئله ( زمينه بروز مسئله،‌ ويژگي‌ها، گستردگي، اهميت و علل احتمالي بروز مسئله تحقيق، بيان فرضيه‌ها و سئوالات تحقيق، اهداف، تعريف متغيرها و ... )

8.       پيشينه تحقيق

9.       روش تحقيق ( نحوه گردآوري داده‌ها،‌ جامعه آماري و نمونه، روش نمونه برداري و حجم نمونه، ابزار اندازه‌گيري، روش اجراي تحقيق و روش تجزيه و تحليل داده‌ها )

10.  يافته‌هاي تحقيق (‌ به صورت جدول و نمودار  با توجه به ماهيت سئوال‌ها يا فرضيه‌ها و همجنين هدف تحقيق با استفاده از روش‌ تحليل توصيفي و يا روش‌ تحليل استنباطي عرضه و تحليل مي‌گردد )

11.  بحث و نتيجه‌گيري ( ارزيابي، تفسير و نتيجه‌گيري )

12.  يادداشت‌ها ( اعلام پانويس‌ صفحات در پايين صفحه و يا پايان فصل به اعتبار گزارش مي‌افزايد و امانت‌داري محقق را نسبت به منابع مورد استفاده نشان مي‌دهد.)

13.  منابع يا كتابشناسي ( فهرست كامل از مشخصات كتاب‌ها،‌ نشريات،‌ مقالات و ... كه توسط محقق مورد استفاده قرار گرفته است.)

14.  پيوست‌ها (‌براي آگاهي بيشتر خواننده در انتهاي گزارش مواردي چون پرسشنامه، داده‌هاي تفصيلي گردآوري شده، برخي نامه‌هاي اداري  و ... به صورت ضميمه پيوست گزارش قرار مي‌گيرد.◊

هنر هشتم

گفت و گو با فرداد محمدي كارشناس روابط عمومي

علي الله سليمي ( شنبه 18 مهرماه1383 روزنامه همشهری ) – بازنگری شده

فرداد محمدي متولد ۱۳۴۸، ليسانس علوم اجتماعي گرايش ارتباطات و کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی با گرايش روزنامه نگاري است. وي از سال ۷۵ به مدت  يك سال و نيم در اداره كل روابط عمومي وزارت جهاد سازندگي وقت، فعاليت هاي خود را آغاز كرده است. روابط عمومي وزارت جهاد داراي چهار اداره پژوهش و برنامه ريزي، تبليغات، ارتباطات و انتشارات است كه وي در اداره پژوهش و برنامه ريزي مشغول به فعاليت است.

از مرداد سال ۷۶ در روابط عمومي سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري تهران مشغول به كار شد و در مراكز مختلف اين سازمان مسئوليت روابط عمومي داشته  كه بيشتر در مناطق شرق تهران شامل مناطق ۱۵ ، ۱۴ و ۸ مراكز فرهنگي هنري شرق تهران و نيز مراكز فرهنگي هنري مناطق مركزي تهران، اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران مسئوليت روابط عمومي در دوره هاي مختلف داشته است. گفت و گوي ما با او را مي خوانيد:

انگيزه انتخاب شما از اين رشته چه بوده است؟

با توجه به اين كه ارتباطات اجتماعي رشته جذاب و متنوعي است اين رشته را انتخاب و آن را دنبال كرده و با علاقه اي كه به ارتباطات اجتماعي دارم كارم را به  صورت عملي از روابط عمومي كه ارتباط تنگاتنگي با خبرنگاري و روزنامه نگاري دارد، آغاز كردم و هرچه اين كار را دنبال كردم جذابيت ها و تنوعي بيشتر در آن ديدم.

تصور شما قبل و بعد از ورود به عرصه روابط عمومي چگونه بود؟

بين تئوري هاي  آموزشي و واقعيات اجرايي و عملياتي ـ كه تنها مختص روابط عمومي ها نيست ـ فاصله بسياري وجود دارد.

متاسفانه در زمينه روابط عمومي كمتر فرهنگ سازي شده و در مراكز آموزش عالي نيز رشته تخصصي روابط عمومي بعد از روزنامه نگاري چند سالي است كه راه اندازي شده؛ تصورم از روابط عمومي در ابتدا بيشتر انجام كارهاي رسانه اي بود، اما واقعيت اين است كه يك روابط عمومي موفق لازم است علاوه بر امور رسانه اي، تبليغاتي و انتشاراتي در درجه اول به امر تحقيق و پژوهش اهميت ويژه اي داده و از نتايج حاصله بيشترين بهره برداري را در برنامه ريزي هاي آتي خود داشته باشد.

تعريف شما از روابط عمومي چيست؟

روابط عمومي را هنر هشتم نام نهاده اند و آن بخشي از هر سازماني است كه براي ايجاد و گسترش تفاهم و اعتماد سازي بين سازمان متبوعه و مخاطبان درون و برون آن فعاليت مي كند. روابط  عمومي آميخته اي است از علم، فن و هنر و براي توفيق در آن مي بايست از تلاش ها و اقدامات آگاهانه، برنامه ريزي شده و سنجيده همراه با توجه ويژه به امر تحقيق و پژوهش براي استقرار و كسب تفاهم متقابل غافل نبود. از اين رو، لازم است هر روابط عمومي در حوزه فعاليت خود با تجزیه و تحليل وضعيت موجود، نقاط قوت و ضعف، فرصت ها و محدوديت ها را بررسي و ترسيم كرده و براي رسيدن به اهداف برنامه ريزي شده خود تلاش كند.

مهم ترين وظيفه و رسالت هر روابط عمومي آن است كه با مديريت نظام ارتباطي سازمان متبوعه اش، امر اطلاع رساني و اطلاع يابي را تحقق بخشد به اين معنا كه با برقراري ارتباط دو سويه و تعاملي هدفمند و مستمر، در حوزه فعاليت خويش، اقدام به انجام تازه ترين پژوهش ها در خصوص مخاطب شناسي، نيازسنجي و نظرسنجي كرده و با برنامه ريزي هاي سنجيده در جهت نفوذ و اقناع افكار عمومي و نهادينه كردن مشتري  مداري در آن سازمان حركت كند.

روابط عمومي مي بايست با مشتري صادقانه تبادل اطلاعات كرده و به او بگويد توانايي سازمان متبوعه اش در اين حد است و نه بيشتر و در عين حال تمام توان خود را در جهت بهبود ارايه خدمات به كار گرفته است و اين موضوع را با توجه به گذشت زمان در آينده اثبات كند تا جريان اعتماد سازي اتفاق بيفتد.
روابط عمومي ها با افكار عمومي، يعني نماينده بخش بزرگي از جامعه روبه رو هستند كه بايد تلاش كنند تا از طريق كاربرد روش هاي علمي و رعايت اصول اخلاقي در  آن نفوذ كنند. پس لازم است گرايش ها، نگرش ها، فرهنگ، سطح تحصيلات، مشاغل، روحيات، هنجارها و ارزش هاي محلي و منطقه اي را بررسي و شناسايي كرده و براي چگونگي ارتباط و تعامل دوسويه براي رسيدن به نفع طرفين برنامه ريزي و اقدام كنند.

جايگاه روابط عمومي را در جامعه چگونه ارزيابي مي كنيد؟

سازماني كه به مردم و افكار عمومي اهميت دهد براي روابط عمومي نيز اهميت خاص قايل خواهد شد. متاسفانه از آن جايي كه خاستگاه و جايگاه روابط عمومي در كشور ما بيشتر دولتي بوده و هر سازماني بنا به سليقه و نگاه خود، وظايف و جايگاهي را به اين واحد قايل است، بنابراين افراد جامعه نيز كمتر در خصوص روابط عمومي و رسالت ها و وظايف آن آگاهي دارند و شايد بسياري آن را با مقوله تبليغات يكي بدانند.

از اين رو هر وقت كه اهميت و تاثير افكار عمومي و مشاركت مردم در اداره امور نزد مديران ارشد سازمان ها جايگاه خود را پيدا كرد، مي توان اميدوار بود تا زمينه اعتلاي فرهنگ روابط عمومي (اطلاع رساني و اطلاع يابي) نيز در سطح جامعه نهادينه شود.

مشكلات و موانع سر راه توسعه روابط عمومي چيست؟

از مهم ترين آسيب هاي روابط عمومي در ايران مي توانيم به فقدان منابع انساني متخصص (نيروهاي انساني آموزش نديده براي عصر ديجيتال)، ابزار و امكانات و عدم ارتقاي جايگاه آن در سطح جامعه اشاره كنيم. امروز در عصر جهاني آن روابط عمومي را موفق مي  دانند كه بتواند هر آن پاسخ قانع كننده اي به هر مخاطبي بدهد.

روابط  عمومي ها بايد خود را همواره مورد بازشناسي قرار دهند تا در جهت ارتقا و نهادينه شدن بيشتر گام بردارند. بنابراين، بايد از شيوه هاي نو، تحول يافته و روز آمد براي پاسخگويي و پيشبرد مقاصد خود اقدام كنند و بين نيازهاي خود و جامعه انطباق به وجود آورند.